บางเรื่องเราไม่ได้อยากคิด แต่ทำไมยังหยิบมาคิดอยู่เรื่อย

บางคนพูดกับเราแค่สิบวินาที แต่พอตกค่ำ เรากลับใช้เวลาเป็นชั่วโมงคิดว่าจะตอบเขายังไงดี ทั้งที่ตอนนี้เขาอาจกินข้าว ดูหนัง แล้วหลับไปแล้วก็ได้

ประโยคเดียว กลายเป็นละครทั้งเรื่อง

ลองนึกภาพ ตอนบ่ายมีคนพูดแทรกขึ้นมากลางวงว่า "งานแค่นี้ ทำไมทำช้าจัง" ตอนนั้นคุณตอบไปแค่ว่า "เดี๋ยวจัดการให้" แต่พอกลับถึงบ้าน ประโยคนั้นกลับชัดขึ้นมาอีก

ทำไมต้องพูดต่อหน้าคนอื่นด้วย เขาคิดว่าเราไม่ทำอะไรเลยหรือไง แล้วถ้าตอนนั้นเราตอบกลับไปอีกแบบ เขาจะยังกล้าพูดไหม จากประโยคเดียว ตอนนี้มีทั้งฉากเก่า บทพูดใหม่ และการเถียงที่อีกฝ่ายไม่ได้อยู่ด้วยซ้ำ

ฉากจากคลิป · ภาพหุ่นเงาวาดขึ้นใหม่ ไม่ใช่ภาพจริง

อารมณ์คืออาหารของจิต

มีภาพเปรียบเทียบหนึ่งจากช่อง เท่าที่รู้ ที่ช่วยให้มองเรื่องนี้ง่ายขึ้น เขาเรียกอารมณ์ว่า อาหารของจิต ¹

พอมองผ่านภาพนี้ ก็เหมือนใจเราเก็บเรื่องที่มีรสจัดเอาไว้ แล้วหยิบกลับมาชิมอีกครั้ง แม้มันจะเป็นรสขมก็ตาม คุณอาจนั่งกินข้าวอยู่ แต่ในหัวกำลังกลับไปยืนในวงสนทนาตอนบ่าย ข้าวตรงหน้าเริ่มเย็น ส่วนเรื่องในหัวยังร้อนอยู่เลย

สองเรื่องที่ต้องแบก

แล้วพอรู้ตัวว่าคิดซ้ำ เราก็อาจหงุดหงิดตัวเองเพิ่มอีก ทำไมยังไม่เลิกคิด เรื่องแค่นี้เอง คราวนี้เลยมีสองเรื่องให้แบก ทั้งคำพูดของเขา และคำตำหนิที่เราเพิ่งเติมให้ตัวเอง

ลองหยุดสังเกตสักนิด

ตอนนี้กำลังนึกถึงเหตุการณ์เก่าอยู่ ตอนนี้รู้สึกโกรธอยู่ และมือก็กำช้อนแน่นมาตั้งแต่เมื่อไหร่ไม่รู้

แค่สังเกตตามที่เกิดขึ้นก่อน ความโกรธอาจยังอยู่ แต่เราเริ่มเห็นแล้วว่ากำลังเกิดอะไรกับตัวเอง ² จากนั้นค่อยกลับมารับรู้สิ่งตรงหน้า รสอาหารที่กำลังกิน น้ำที่กำลังดื่ม หรือถ้ากำลังแปรงฟันอยู่ ก็รับรู้มือที่กำลังขยับอยู่ตอนนี้ได้เลย

เผลอกลับไปคิดอีก ก็เริ่มสังเกตใหม่ได้ ไม่ต้องนับเป็นความผิดอีกข้อของคืนนี้

แล้วเรื่องงานล่ะ

ไม่ได้แปลว่าต้องปล่อยผ่านไปเลย เรื่องนั้นยังจัดการได้ พรุ่งนี้คุณอาจอธิบายว่าติดขั้นตอนไหน หรือบอกเขาว่าอยากให้คุยเรื่องปัญหากันตรงๆ โดยไม่พูดเหน็บต่อหน้าคนอื่น การกลับมาอยู่กับตัวเองคืนนี้ ยังเหลือพื้นที่ให้แก้ปัญหาพรุ่งนี้ได้

คำว่าอาหารของจิตจึงเป็นภาพที่ช่วยให้เราถามตัวเองว่า ตอนนี้กำลังคิดเพื่อหาทางออก หรือกำลังเล่นฉากเดิมซ้ำอยู่ ถ้าได้ทางที่จะทำต่อแล้ว ลองวางเรื่องนั้นไว้ตรงแผนเล็กๆ ของพรุ่งนี้

คืนนี้คุณยังโกรธได้ ยังเสียใจได้ และค่อยๆ กลับมากินข้าวตรงหน้าให้จบ โดยไม่ต้องเถียงกับเขาไปทุกคำ