ถนัดซ้ายได้เปรียบกว่าแค่ไหน

เด็กถนัดซ้ายเคยถูกมัดมือไว้ข้างหลัง แต่บนเวทีมวย คนถนัดซ้ายกลับชนะบ่อยกว่า ทำไม

หนึ่งในสิบคน

งานวิจัยที่รวมข้อมูลจากทั่วโลกเมื่อปี 2020 พบว่าคนถนัดซ้ายมีราว 10.6 เปอร์เซ็นต์ ¹ แปลว่าในห้องเรียน 30 คน จะมีคนถนัดซ้ายราว 3 คน และโลกที่เหลือ ถูกออกแบบมาเพื่ออีกเก้าคนในสิบ

กรรไกร มีด ที่เปิดขวด เครื่องมือทำสวน ส่วนใหญ่ทำมาให้มือขวาจับถนัด ²

ยุคที่ถูกบังคับให้เปลี่ยนมือ

ในอดีตหนักกว่านั้น ในสหภาพโซเวียต เด็กถนัดซ้ายทุกคนต้องเขียนมือขวา ในยูกันดามีเด็กถูกตี หรือถูกมัดมือซ้ายไว้ข้างหลัง แม้แต่พระเจ้าจอร์จที่หกของอังกฤษ ตอนเด็กก็ถูกบังคับให้เขียนมือขวา ²

การบังคับนี้ทิ้งร่องรอยประหลาดไว้ในตัวเลข ปี 1991 มีงานวิจัยดังที่สรุปว่าคนถนัดซ้ายอายุสั้นกว่า เพราะในกลุ่มคนแก่แทบไม่เจอคนถนัดซ้ายเลย แต่งานหลังจากนั้นชี้ว่า พวกเขาอาจไม่ได้ตายเร็ว แค่ถูกบังคับให้กลายเป็นคนถนัดขวาตั้งแต่เด็ก ³⁴

ฉากจากคลิป · ภาพหุ่นเงาวาดขึ้นใหม่ ไม่ใช่ภาพจริง

สมมติฐานการต่อสู้

ถ้าถนัดซ้ายเสียเปรียบขนาดนี้ ทำไมสัดส่วนนี้ยังอยู่กับมนุษย์มาหลายพันปี นักวิจัยชาวฝรั่งเศสเสนอคำตอบหนึ่ง เรียกว่า สมมติฐานการต่อสู้ ⁵

ลองนึกภาพนักมวยถนัดขวาที่ซ้อมกับคู่ถนัดขวามาทั้งชีวิต วันหนึ่งหมัดมาจากอีกฝั่ง ตายังไม่ชิน งานวิจัยนักมวยและนักสู้ MMA กว่า 13,800 คน พบว่านักสู้ถนัดซ้ายประสบความสำเร็จมากกว่า ⁶

ในกีฬาเผชิญหน้าบางประเภท คนถนัดซ้ายขึ้นไปถึงราวครึ่งหนึ่ง แต่กีฬาที่ไม่ต้องเผชิญหน้า ไม่เห็นภาพแบบนี้ ⁵

ได้เปรียบเพราะมีน้อย

และนี่คือจุดหักมุม ความได้เปรียบนี้มีได้เพราะคนถนัดซ้ายมีน้อย ถ้าวันหนึ่งคนครึ่งโลกถนัดซ้าย หมัดซ้ายก็ไม่แปลกอีกต่อไป ความได้เปรียบก็หายไปด้วย

ในสังคมดั้งเดิมที่การต่อสู้รุนแรง พบคนถนัดซ้ายถึง 27 เปอร์เซ็นต์ ส่วนสังคมที่สงบที่สุดพบแค่ 3 เปอร์เซ็นต์ ⁷

ส่วนเรื่องรายได้และสุขภาพ งานวิจัยยังขัดกันเอง บางงานพบว่าบางกลุ่มได้ค่าจ้างสูงกว่า บางงานพบว่าต่ำกว่า ถึงวันนี้ยังไม่มีข้อสรุป ⁸⁹

ความแปลกที่เคยถูกบอกให้แก้

สิ่งที่ทำให้คนถนัดซ้ายเสียเปรียบ ส่วนใหญ่ไม่ใช่มือของเขา แต่คือโลกที่สร้างมาเพื่อคนส่วนใหญ่ และสิ่งที่ทำให้เขาได้เปรียบ ก็คือการที่เขาไม่เหมือนคนส่วนใหญ่นั่นเอง

แล้วความแปลกของคุณล่ะ ที่เคยถูกบอกให้แก้ มันอาจเป็นหมัดซ้ายที่ยังไม่มีใครอ่านทางออกหรือเปล่า