โรมันโดเดคาฮีดรอน

วันนี้มีของมาให้ทายชิ้นหนึ่ง เป็นของที่คนโรมันทิ้งไว้ให้เรา มี 12 หน้า มีรูรอบตัว แล้วก็มีปุ่มตามมุม ¹ หน้าตาดูเหมือนอุปกรณ์อะไรสักอย่าง ปัญหาคือ เรายังไม่รู้แน่ชัดว่าอุปกรณ์อะไร

มันมีชื่อเรียกว่า โรมันโดเดคาฮีดรอน ชื่อยาวหน่อย เรียกว่าของสิบสองหน้าไปก่อนก็ได้

หน้าตาของมัน

ลองนึกถึงลูกบอลโลหะกลวงๆ แต่แต่ละด้านเป็นรูปห้าเหลี่ยม ตรงกลางแต่ละด้านมีรู และรูไม่ได้มีขนาดเท่ากันทั้งหมด ¹ ถ้าเจออยู่บนโต๊ะช่าง เราคงคิดว่า อ๋อ เอาไว้ทำงานอะไรสักอย่างแน่นอน เหลือแค่หาช่างมาบอก

ชิ้นล่าสุดที่นอร์ตันดิสนีย์

เดือนมิถุนายน ปี 2023 กลุ่มขุดค้นที่หมู่บ้านนอร์ตันดิสนีย์ ประเทศอังกฤษ พบอีกชิ้นหนึ่ง สภาพสมบูรณ์มาก งานหล่อประณีต ² เห็นแล้วรู้เลยว่าคนทำไม่ได้ทำส่งๆ

และมันก็ไม่ใช่ของประหลาดที่มีอยู่ชิ้นเดียว มีการพบวัตถุประเภทนี้ในหลายพื้นที่ของยุโรป ¹ ทีนี้ยิ่งน่าสงสัย ถ้าคนหลายแห่งรู้จักมัน ทำไมหน้าที่ของมันถึงหายไปจากความเข้าใจของเราได้

ฉากจากคลิป · ภาพหุ่นเงาวาดขึ้นใหม่ ไม่ใช่ภาพจริง

คำตอบที่ยังมีช่องให้ถามต่อ

มีคนเสนอหลายคำตอบ บ้างว่าเครื่องมือวัด บ้างว่าอุปกรณ์งานฝีมือ หรืออาจเป็นของเกี่ยวกับพิธีกรรม ¹ แต่แต่ละคำตอบยังมีช่องให้ถามต่อ

ถ้าจะใช้วัด ต้องวัดอะไร และใช้รูไหนเทียบกับอะไร ถ้าเป็นเครื่องมือ ก็ต้องอธิบายลักษณะกับร่องรอยบนตัวมันให้ได้ ส่วนคำตอบว่าพิธีกรรม ฟังดูเข้ากับของลึกลับดี แต่ก็ยังต้องหาหลักฐานเหมือนกัน จะตอบว่าพิธีกรรมเพียงเพราะนึกอย่างอื่นไม่ออก คงยังไม่ได้

ทีมที่พบชิ้นนอร์ตันดิสนีย์ให้น้ำหนักกับความเป็นไปได้ด้านพิธีกรรมหรือศาสนา แต่ก็ระบุว่าเป็นแนวคิดที่ต้องตรวจสอบต่อ เพราะยังไม่มีคำอธิบายจากยุคโรมันที่รู้จักกัน มาชี้ให้ชัดว่าของแบบนี้ทำไว้เพื่ออะไร ²

ส่วนการเอาของจำลองมาลองใช้ แล้วพบว่ามันทำบางอย่างได้ ก็ยังเหลืออีกคำถามหนึ่งว่า คนเมื่อก่อนใช้มันแบบนั้นจริงหรือเปล่า

ของที่ลืมแนบวิธีใช้

เสน่ห์ของมันอยู่ตรงนี้เลย เราไม่ได้ขาดตัวของ เรามีของอยู่ตรงหน้า แต่เหมือนคนส่งลืมแนบวิธีใช้มาให้ และคนที่รู้วิธีใช้ก็อยู่ไกลออกไปเกือบ 2,000 ปี ¹ ของชิ้นนี้มีชื่อเรียบร้อย มีตู้ให้จัดแสดง แต่ช่องที่เขียนว่า "ใช้ทำอะไร" ยังต้องเว้นไว้ก่อน